تصویب این لایحه، اعتراض علما را برانگیخت و در پايان مقررشد که با ارسال تلگراف هایی به شاه، خواهان لغو فوری تصویبنامه مذکور شوند.در 7 آذر 1341 با فشارهای متعدد بود که علم به عنوان نخست وزیر وقت در تلگرافی، لغو مصوبه ایالتی و ولایتی را اعلام کرد.
انقلاب سفید
در دی ۱۳۴۱ ، طرحی جدید توسط شاه با عنوان «انقلاب سفید» یا «انقلاب شاه و میهن» با اصولی 6گانه اعلام شد. این منشور 6 مادهای شامل اصلاحات ارضی برای الغای نظام ارباب و رعیتی، ملی کردن جنگلها و مراتع، فروش کارخانههای دولتی به بخش خصوصی، سهیم شدن کارگران در سود کارخانهها، اعطای حق رای به زنان و ایجاد «سپاه دانش»میشد. شاه از مردم درخواست کرد که به پای صندوقها آمده و بهآن رای بدهند.
سخنرانی علیه شاه، ۱۳ خرداد ۴۲
در فاصله میان حادثه مدرسه فیضیه وآغازماه محرم، یعنی دوم فروردین تا چهارم خرداد ۱۳۴۲، مبارزات خمینی در قالب صدور اعلامیههای متعدد بود اما با آغاز ماه محرم، اعتراضات رفتهرفته به یک قیام تبدیل شد.
13 خرداد ، روز واقعه
روز ۱۳ خرداد سال ۴۲ که مصادف با روز عاشورا بود، امام در مدرسه فیضیه سخنان تاریخی خود را در اجتماع گروه زیادی از مردم قم و روحانیون و هیات های عزادار که از تهران و سایر شهرستان ها به قم آمده بودند، ایراد کردند. امام در سخنرانی خود پس از بیان فجایع دلخراش کربلا، حمله عوامل شاه به مدرسه فیضیه در روز دوم فروردین ۴۲ را به واقعه کربلا تشبیه کرد که با شیون و زاری مردم حاضر توام شد و آن فاجعه را به تحریک اسرايیل دانست و رژیم شاه را دستنشانده اسرايیل معرفی کرد.
سخنان تاریخی 13 خرداد
ایشان افزود: «اسرايیل نمی خواهد در این مملکت علمای اسلام باشد. اسرايیل نمیخواهد در این مملکت احکام اسلام باشد. اسرايیل به دست عمال سیاه خود مدرسه فیضیه را کوبید، ما را می کوبد، شما ملت را می کوبد و برای اینکه اسرايیل به منافع خود برسد، دولت ایران به تبعیت از اغراض و نقشههای اسرايیل به ما اهانت کرده و می کند». امام سپس با اشاره به التزام گرفتن ساواک از وعاظ که به شاه و اسرايیل بدگویی نکرده و نگویند که اسلام در خطر است، اظهاركرد: «تمام گرفتاری ها و اختلافات ما در همین سه موضوع نهفته است. اگر ما نگوییم اسلام در خطر است آیا در معرض خطر نیست؟ اگر ما نگوییم شاه چنین و چنان است آیا آن گونه نیست؟ اگر ما نگوییم اسرايیل برای اسلام و مسلمین خطرناک است آیا خطرناک نیست؟ و اصولا چه ارتباط و تناسبی بین شاه و اسرايیل است که سازمان امنیت می گوید از شاه صحبت نکنید، از اسرايیل نیز صحبت نکنید؟ آیا به نظر سازمان امنیت، شاه اسرايیلی است؟».
عزاداری مردم قم تا پاسی از شب ادامه داشت. اما پس از اینکه عزاداران به تدریج مساجد، خیابان ها و کوچه ها را ترک کرده و به خانههای خود بازگشتند، ماموران نظامی ساعت ۳۰: ۲ نیمه شب ۱۲ محرم ، برابر با ۱۵ خرداد ۴۲ ، به دور از چشم مردم و بدون سر و صدا از دیوار منزل امام بالا رفته و وارد منزل شدند و برای یافتن ایشان، همه حیاط، اتاق ها و زیرزمین ها را جستوجو کردند ولی امام را نیافتند.از این رو به ضرب و شتم تنی چند از خدمه منزل- که مانند شب های قبل در حیاط بیتوته کرده بودند- برآمدند تا مخفیگاه امام را نشان دهند. امام از آغاز ماه محرم تا آن شب به دلیل برگزاری مجلس روضه در منزل خود و کثرت رفت و آمد مردم، شب ها را در منزل فرزندش آقا سیدمصطفی که مقابل منزل خود بود، می خوابید.
لحظاتی پس از دستگیری امام، همسایه ها با خبر شدند و چند دقیقه بعد گروه زیادی از مردم به طرف صحن مطهر حرکت كرده و به بازداشت ایشان اعتراض کردند. جمعیت زیادی در نخستین ساعات صبح روز ۱۵ خرداد، در حالی که از دستگیری امام به شدت ناراحت بودند و شعارهای «مرگ بر شاه،درود بر خمینی»و«ازجان خود گذشتیم، باخون خودنوشتیم:یا مرگ یا خمینی» می دادند،روانه منزل مراجع شده و سپس به دنبال حاج آقا مصطفی(فرزند ارشد امام) به طرف صحن مطهر حضرت معصومه(س) به حرکت درآمدند.
مراجع و علمای طراز اول قم در منزل آیتا... گلپایگانی تشکیل جلسه دادندوباصدور اعلامیهای، دستگیری امام را تقبیح کرده و خواستار آزادی فوری ایشان شدند.
تظاهرکنندگان پس از خروج از صحن و در حالی که زنان پیشاپیش مردان قرار داشتند، با رگبار مسلسل نظامیان مواجه شدند. برخی از مردم که به چوب و اسلحه سرد مجهز بودند، به نظامیان حمله بردند. درگیری و تیراندازی تا ساعت پنج بعدازظهر آن روز ادامه داشت و بر اثر آن صدها نفر از مردم بیگناه کشته یا مجروح شدند.هواپیماهای نظامی رژیم نیز برای ارعاب بیشتر مردم بر آسمان قم پرواز کرده و دیوار صوتی را شکستند.
برچسب:
نویسنده: ماهان اسدیپور